- ENTREPOTDOK
Het Entrepotdok is de start en het voorbeeld van de stadvernieuwing van Jan Schaefer; tot stand gekomen met en dankzij heel veel bewonersinspraak. Een monumentaal complex dat tot sloop veroordeeld was. Voor ons bureau de 1ste grote hergebruikopgave; combinatie van wonen, werken; optimalisering van gebruik. Het bureau kreeg de Europa Nostra prijs voor dit project. Het bouwteam ontving de eerste Nationale Renovatieprijs.Sociale huurwoningen in een monument, restauratie van oude gevels, creëren van nieuwe binnenhoven. Nog steeds een internationaal spraakmakend voorbeeld.
De bouwkosten bedroegen ca. € 40.840 per woning; hetzelfde of minder als de gemiddelde nieuwbouwwoning in stadsvernieuwingsgebieden.
GESCHIEDENIS
Op het Kadijksplein, deel uitmakend van het stadsvernieuwingsgebied Oostelijke Eilanden, bevinden zich 84 monumentale pakhuizen, tezamen vormende het OudEntrepotdok. Tussen 1708 en 1829 werden deze pakhuizen in fase gebouwd. De pakhuizen waren rond 1972 weliswaar bewaard gebleven, maar aangetast door brand, achterstallig onderhoud etc. Nadat plannen voor het herstel van de pakhuisfunctie en plannen voor (premie) koopwoningen van € 99.830 per stuk, om voornamelijk financiële redenen mislukt waren, werd door het gemeentebestuur van Amsterdam de suggesties van het Kadijkscomite in overweging genomen, binnen het kader van de sociale woningbouw.
1ste en 2de FASE
De 1ste fase omvatte 169 woningwetwoningen, vier groepswooneenheden atelierwoningen, 10.000 m2 bedrijfsruimte en 130 (overdekte) parkeerplaatsen.
De 2de fase. Het gehele plan gefaseerd uitvoeren heeft grote consequenties gehad voor het tweede deel. Waar eerst gedacht werd om van dit bouwkundig slechtere, maar wel gedifferentieerde deel, slechts de gevel ± 10 meter te handhaven, heeft kostenbeheersing en uitvoering van het eerste deel het volledig handhaven geloofwaardig gemaakt. Deze fase bevatte: 214 woningen en centraalwonenruimten voor circa 20 personen in drie groepen, en ca. 4.800 m2 bedrijfsruimte. Dit deel bevatte negen bouwfases met eigen verdiepingshoogten en per deel een eigen ontsluitingsstructuur.
BOUWPLAN
Het bouwplan benut het bestaande volume zoveel mogelijk, waarbij de aangeboden gegevens en karakteristieken zoveel mogelijk gerespecteerd, gebruikt en versterkt zijn. De onderste lagen zijn bedrijfsunits met eigen entrees, bergingen van de woningen en parkeerplaatsen. Deze ruimten lopen 42 meter diep door. Daarboven zijn stukken gesloopt. De ontsluiting van deze ruimten is enerzijds vanuit de kade (individueel) anderzijds vanuit de zes hoofdtoegangstrappenhuizen, die aansluiten op de centrale middengang. Op het tweede niveau 5.50 m boven het maaiveld, bevindt zich een tweede straatniveau. De verbinding is tot stand gebracht door zes open(bare) trappenhuizen (waarvan drie met een lift). Vanaf deze vier pleinen (afmeting 12x18 en 15x50 m) worden drie tot vier woningen bereikt via 23 secundaire trappenhuizen. Vanuit de trappenhuizen worden steeds drie woningen per laag ontsloten. Uniek in deze situatie was dat de diepte van de woning niet beïnvloed werd door de kosten: het was niet een kwestie van meer bouwen, maar van minder slopen.
In totaal zijn er 18 verschillende types (afgezien van de keukenvarianten). Gevels en constructie; Van de bestaande pakhuisgevels is de stoere structuur, de sterk verticale geleding overeind gehouden door de oude hijsluiken te vervangen door stalen kozijnen over de gehele verdiepingshoogte, per laag gescheiden door zware gevellateien van 500mm x 360mm (geveldikte) De binnenhofgevels bestaan uit de bestaande bouwmuren, waarin gaten zijn gemaakt; deze hebben een witte isolatiepleister aan de buitenzijde gekregen en onderscheiden zich daarmee van de nieuwe baksteengevels van helder rode klinkers. Gemetselde gevels enerzijds, ter compensatie van het gewicht dat in de middenzone verwijderd is, anderzijds om geen breuk en vervreemdingseffect t.o.v. de buitengevels te vormen, maar om met eigentijdse middelen een antwoord te geven op de monumentale buitenwand.
In de woningen zijn de zware houten balken in het zicht gebleven; de vloeren zijn uitgevoerd als zwevend vloerpakket. Alle woningen hebben een balkon of een voortuin aan de binnenhofzijde.
Ook de voordeuren liggen aan deze hofjes. De bouwteamwijze heeft tot vandaag de dag geleidt tot veel sociale samenhang en compassie; tuinen en binnenhoven worden gezamenlijk onderhouden.
Het gehele werk is gerealiseerd met slechts 1% meerwerkkosten en vrijwel zonder Monumentensubsidie.









- Adres :Entrepotdok, Amsterdam
- Bouwjaar :1827
- Architect :onbekend
- Restauratie architect :Architectenbureau J. van Stigt
- Opdrachtgever :Woningbouwvereniging De Dageraad en het Gemeentelijk grondbedrijf (voor de bedrijfsruimten)
- Uitvoerend bouwbedrijf :Bouwbedrijf M.J. de Nijs en zn.
- Bouwsom :1e fase € 12,4 mln., 2e fase € 14,29 mln.
- Start bouw :1e fase 1982, 2e fase 1984
- Jaar van oplevering :1e fase 1984, 2e fase 1987
- Bijzonderheden :1e fase: 180 wooneenheden 10.000 m2 bedrijfsruimte en 130 parkeerplaatsen 2e fase: 214 woningen, 20 centraal wonen en 4800m2 bedrijfsruimte
- ENGLISH VERSION - Entrepotdok Amsterdam.pdf
